يکشنبه ۲۷ آبان ۱۳۹۷ - ۲۳:۱۴ Sunday, 18 November 2018 |
تاریخ انتشار: ۲۱:۵۶ - ۱۵ آبان ۱۳۹۷
کد خبر: ۱۹۰۴۵
دکتر بابک زمانی
تندرست نیوز؛گفته می‌شود كه «ویزیت»، به معنای ملاقات طبیب و بیمار، آجرِ ساختمان سلامت و اشكال در نرخ ان منشأ و علت پیشینی بسیاری از مشكلات سلامت است. اما چرا؟
 
به این دلیل ساده كه تعرفه ویزیت، تعرفه بخش انسانی خدمات سلامت است و نقش انسان در این خدمات هم‌چنان محوری است و تا آن‌جا كه افق دوران اجازه می‌دهد نقشی محوری خواهد ماند.
این حكم در نگاه اول بدیهی است اما مثل بسیاری دیگر از بدیهیات نگاه دوم را طاقت نمی آورد و نیاز به بسط و توضیح دارد.

علمای اقتصاد بحث خود را معمولاً از كالا شروع می‌كنند.كالا شیء یا خدمتی است كه با نیروی كار تولید شده و ارزشی اضافه تولید می‌کند، یعنی اضافه بر هزینه مربوط به وسایل مصرف شده و مخارج زندگی كسی كه آن كالا را تولید كرده است. كار بخشی از نیروی انسانی‌ایست كه به شكل كالا در آمده است، از تولید كننده خود منتزع شده و به فروش می‌رسد.

این یكی از تعاریف بسیار ساده شده «از خود بیگانگی» است و به معنای آن است كه در شرایط  موجودی كه ایده‌ال نیست كار در هر حال فروخته و از ]جان[ جدا می‌شود. برخی آرزومندان جامعه خیالی خود را چنان تصور می‌كنند كه در آن كار از انسانی كه آن را به انجام رسانده جدا یا فروخته نمی‌شود، تفاوت ساعت كار مولد و ساعاتی كه آن‌ها را اكنون فراغت می‌خوانیم ناپدید می‌شود، ساعات كار بخشی از زندگی می‌شوند و انسان آن‌گونه كه می‌خواهد آن را برنامه‌ریزی می‌کند طوری كه هم مولد باشد و هم بخشی از زندگی.

این‌كه این آرزو برآوردنی است یاخیر و از چه طریق؟ مورد بحث این یادداشت نیست، این‌جا تنها می‌خواهم به این موضوع بپردازم كه وقتی می‌گویند ویزیت دقیقا همان «جان كالا شده است» یعنی چه؟ و البته كه هزار مرتبه همین تعریف برای سایر مشاغل هم مصداق دارد و محدود به كار پزشكی نیست. حتی می‌توان گفت برای سایر مشاغل به‌خوبی جا افتاده، اما تنها در كار پزشكی به‌عمد یا غیرِعمد مغفول مانده است. بی‌تردید براساس ابتدایی‌ترین قوانین اقتصاد بازتولید هر كالا مستلزم محاسبه همه هزینه‌های آن است. اما چرا اجر تمام ساختمان سلامت ؟

به این دلیل كه ویزیت ساده ترین واحد محاسبه عامل انسانی در كار سلامت است عینی ترین و در عین حال قابل محاسبه ترین ! تا ویزیت ساده یك پزشك عمومی به درستی تعریف نشود ویزیت یك متخصص ، ویزیت در وضعیت اورژانس ویزیت در بیمارستان ، انجام یك اندوسكوپی بادستگاه ،جراحی آپاندیسیت، جراحی قلب و حتی هزینه یك تحقیقات بالینی، نوشتن یك كتاب پزشكی و ... را نمی‌توان تعیین كرد و از آن‌جا كه هزینه‌های مربوط به مكان و دستگاه و دارو و... به سادگی قابل محاسبه  است، تعرفه‌گذاری در كار پزشكی در واقع همان تعرفه‌گذاری برای فعالیت‌های عامل انسانی است كه جز با محاسبه ساده‌ترین واحد آن «ویزیت» قابل استحصال نیست.

اختلافات موجود در بین رشته‌های مختلف در ارزیابی خدمات تكنولوژیك تشخیصی و درمانی‌شان را باید از این زاویه نگریست كه می‌توان ان را گم كردن سوراخ دعا هم نامید. ترجمه نعل‌به‌نعل كتاب تعرفه‌های آمریكا (كتاب كالیفرنیا) به زبان فارسی بدون تعریف واحد خدمات انسانی‌ای كه در این كتاب به دقت تعریف شده و سایر معیارها براساس آن قرار دارند تنها تمدید مشكلات تا آینده‌ای نامعلوم است.

ساختمان‌ها، دستگاه‌ها، داروها و تمام اسباب و آلات متداول و پیشرفته پزشكی تنها با «حضور» و «كار» پزشكان، پرستاران و تكنیسین‌های پزشكی است كه شكل بیمارستان و درمانگاه به خود می‌گیرند جان می‌یابند و به حركت درمی‌آیند. ساختمان‌ها با گذشت زمان فقط گردوخاك تولید می‌كنند، كامپیوترها حتی قادر نیستند بر یك هزارم واحد اضافه آزمایشی كه جواب آن در چند هزار واحد در نوسان است چشم بپوشند تا چه برسد كه بخواهند بیماری تشخیص دهند یا خدای ناكرده تصمیم برای جراحی بگیرند و پیشرفته‌ترین دستگاه‌ها هم در جای خود در طول زمان فقط زنگ می‌زنند.

شايد  اقتصاد كه تنها به معنای اقتصاد سرمایه داری وجود دارد رخت بربندد اما در دنیایی كه اقتصاد هنوز به حیات خود ادامه می‌دهد همین «جان كالا شده» است كه خدمت می‌آفریند و انكار قوانین اقتصاد در مورد آن هیچ معنایی به‌جز تنزل روزافزون كیفیت آن نخواهد داشت. همه اقتصاددانان از هر نوع این را خوب می‌دانند و در هر مورد برای شما به خوبی توضیح خواهند داد؛ در همه موارد البته به‌جز ویزیت!
نام:
ایمیل:
* نظر: