جمعه ۲۶ مرداد ۱۳۹۷ - ۲۰:۱۶ Friday, 17 August 2018 |
تاریخ انتشار: ۱۰:۴۰ - ۰۳ تير ۱۳۹۶
کد خبر: ۶۱
دکتر علیرضا آتشی
تندرست نیوز؛سیستم‌های نمره‌دهی مراقبت‌های ویژه که به شکل گسترده‌ای جهت طبقه‌بندی و پیش‌آگهی بیماران بخش مراقبت‌های ویژه استفاده می‌شوند در تصمیم‌گیری‌های بالینی، برنامه‌ریزی منابع در بخش‌های مراقبت ویژه، همچنین مقایسه کیفیت مراقبت از بیمار در آی سی یو ها و استانداردسازی پژوهش در زمینه مراقبت‌های ویژه پزشکی کمک‌های شایانی می‌کنند.
بررسی ضعف‌ها و ارائه راه‌حل‌های اصلاحی برای مدل اقامتی بیماران در آی سی یو


نویسنده: دکتر علیرضا آتشی

تندرست نیوز: میزان بار بیماری‌های ویژه در سراسر جهان از جمله کشورهای در حال توسعه بالاست و جای تعجب نیست که این مساله، پزشکی مراقبت‌های ویژه را حائز جایگاه ویژه‌ای کرده است. از طرفی اقداماتی که در کشورهای پیشرفته به نفع بیماران مراقبت‌های ویژه انجام گرفته به سادگی قابل ترجمه و تکرار در جهان در حال توسعه نیست. علاوه بر این، برخی از این مداخلات در این کشورها نه تنها سودی به بیماران مذکور نمی‌رساند، بلکه حتی باعث ایجاد ضرر نیز می‌گردند. به همین دلیل وجود فراخوان‌هایی برای مطالعات اپیدمیولوژیک آینده‌نگر برای بیماران بدحال در جهان در حال توسعه و نیز مداخلات محلی با هدف بهبود نتایج طبیعی است.

سیستم‌های نمره‌دهی مراقبت‌های ویژه که به شکل گسترده‌ای جهت طبقه‌بندی و پیش‌آگهی بیماران بخش مراقبت‌های ویژه استفاده می‌شوند در تصمیم‌گیری‌های بالینی، برنامه‌ریزی منابع در بخش‌های مراقبت ویژه، همچنین مقایسه کیفیت مراقبت از بیمار در آی سی یو ها و استانداردسازی پژوهش در زمینه مراقبت‌های ویژه پزشکی کمک‌های شایانی می‌کنند. متاسفانه در حال حاضر سیستم نمره‌دهی در دسترس، به طور انحصاری برای کشورهای پیشرفته طراحی شده و در همین کشورها دارای اعتبار است. از کاربردهای دیگر این سیستم‌ها، اعتبارسنجی بخش‌های حساس بیمارستانی به خصوص بخش‌های اورژانس و مراقبت‌های ویژه با مقایسه میزان مرگ و میر واقعی و قابل انتظار است. در واقع در این سیستم جدید، بیمارستان‌ها هم با اعتبارسنجی این واحدهای حساس اعتبارسنجی می‌شوند. در چنین سیستمی، پذیرش بیماران بدحال و تلاش در جهت بهبود وضعیت آنان برای بیمارستان در اولویت قرار می‌گیرد، اما ایجاد چنین سیستم‌هایی احتیاج به مطالعات وسیعی دارد.

به سختی می‌توان در کشورهای در حال توسعه، مطالعات آینده‌نگر با کیفیتی برای تست سیستم نمره‌دهی بالینی بیماران مراقبت‌های ویژه یافت. این تعداد اندک نیز در کنار گزارش ضعف اعتبار سیستم نمره‌دهی کشورهای در حال توسعه، مدل یا رویکرد نوینی را برای پاسخ به این پرسش ارائه نکرده‌اند. ترکیب کلی بیماران  ICU، امکانات مراقبت‌های ویژه (نتایج تست‌های آزمایشگاهی، مانیتورینگ تجهیزات و غیره) و نیز منابع نیروی انسانی در جهان در حال توسعه به طور مستقیم قابل مقایسه با کشورهای توسعه‌یافته نیست. در واقع بیماران ICU در جهان در حال توسعه دارای نسبت بالاتری از بزرگسالان جوان هستند که به احتمال زیاد از جراحت یا بیماری‌های عفونی مانند عفونت رنج می‌برند.

سیستم نظارت آی سی یو یا رجیستری بالینی به صورت روزانه، داده‌های بیمار (شامل داده‌های اپیدمیولوژیک، تشخیص بیماری، شدت بیماری و نتایج) را از واحدهای تابعه جمع‌آوری می‌کند. همچنین فرایند تایید داده‌ها، تجزیه و تحلیل آن‌ها بر اساس قوانین از پیش تعریف شده، ارائه گزارش و بازخورد نیز از وظایف این سیستم به شمار می‌رود. سیستم‌های ICNARC  در انگلیس،ANZICS  در استرالیا و نیوزیلند،IMPACT در ایالات متحده و NICE در هلند نمونه‌هایی از سیستم نمره‌دهی ICU  در کشورهای توسعه‌یافته هستند. با استفاده پیوسته از سیستم‌های نمره‌دهی معتبر و تجمیع داده‌های خروجی مربوط به بیمار (مانند نسبت مرگ و میر استا‌ندارد) می‌توان شرح مفصلی از وضعیت جمعیت مراقبت‌های ویژه کشور‌ به دست آورد، گروه‌ها و واحدهای ارائه‌دهنده خدمات بهداشتی را با یکدیگر مقایسه کرد و در طول زمان، وضعیت فعلی هر گروه از بیماران را با وضعیت قبلی‌اش در همان واحد بهداشتی سنجش کرد. شواهد موجود حاکی است که استقرار چنین سیستمی، خود به خود خدمات بهداشتی را بهبود می‌بخشد.

از طرفی عامل مهم دیگر در تعیین کیفیت ارائه خدمات درمانی، میزان امکانات و منابع انسانی متخصص است که معمولا فقدان یا کمبود آنها در کشورهای در حال توسعه مشاهده می‌شود. برای مثال سیستم‌های نمره‌دهی بالینی بسیار وابسته به نتایج تست‌های آزمایشگاهی هستند که در برخی کشورهای فقیر وجود ندارند. همچنین از آنجا که مراقبت بهداشتی و تداوم آن وابسته به منابع مالی در دسترس است، این تفاوت به وضوح آشکار می‌شود.

کشور ما یکی از کشورهای در حال توسعه با منابع محدود مالی و درآمد متوسط است. پیشرفت بهداشت در کشور با سرعت روبه جلو است، اما سیستم‌های اطلاعات بهداشتی به شکل فراگیر و میزان کافی وجود ندارد. با توجه به اهمیت ایجاد سیستم‌های اطلاعات بهداشتی و سودمندی نتایج آنها در ارتقای کیفیت خدمات بهداشتی و با عنایت به محدودیت منابع و لزوم صرفه‌جویی، پژوهشگران دانشگاه علوم پزشکی مشهد با مدیریت دکتر سعید اسلامی با همکاری پژوهشکده سرطان پستان جهاد دانشگاهی و دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی در صدد برآمدند تا با توسعه یک رجیستری بالینی با کیفیت و ایجاد یک مدل تطبیقی با بومی‌سازی روش‌های پیشگویی مراقبت‌های ویژه برای ایران و سازگار با منابع محدود بپردازند. ایجاد چنین سیستمی، پیشنهاد ایجاد نظام اعتباربخشی مزبور را به وزارت بهداشت و درمان ارائه خواهد کرد. بنابراین با انجام زنجیره‌ای از مطالعات مرور سیستماتیک به بررسی وضعیت فعلی این سیستم‌ها در جهان پرداخته شد. مطالعه با عنوان Which models can I use to predict adult ICU length of stay? A systematic review، یک حلقه از این زنجیره مطالعات و با همکاری یک تیم داخلی و بین‌المللی است که با هدف ایجاد نظام اعتباربخشی جدید برای بیمارستان‌های کشور انجام می‌شود. بنابراین مطالعه مدل‌های فعلی سیاست‌گذاری در حوزه طول مدت اقامت بیماران در ICU  دارای ضعف‌هایی است که به تفصیل به آنها پرداخته شده و راه حل‌های اصلاح این مدل‌ها پیشنهاد شده است.

این مطالعه به صورت مشترک بین گروه پژوهشی انفورماتیک سرطان پژوهشکده سرطان پستان جهاد دانشگاهی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد و مرکز دانشگاهی پزشکی آمستردام هلند انجام گرفته است و در مجله بین‌المللی و معتبر Critical Care Medicine Journal با Impact Factor:6.312 در سال 2016 پذیرفته شده و به چاپ رسیده است.

پایان پیام/
عناوین مرتبط
نام:
ایمیل:
* نظر: