يکشنبه ۲۴ تير ۱۳۹۷ - ۲۳:۵۸ Sunday, 15 July 2018 |
تاریخ انتشار: ۰۹:۲۹ - ۲۶ ارديبهشت ۱۳۹۷
کد خبر: ۶۴۸۰
بررسي علل تمايل شديد زنان ايراني به عمل «سزارين»
الهام هیئتی
تندرست نیوز؛الهام هیئتی- زایمان یکی از پرچالش‌ترین و مهم‌ترین رخدادهای زندگی یک زن است،‌تا آنجا که از جهت زیستی، روانی، ذهنی و اجتماعی دربردارنده پیامدهای مهمی است.
با رشد روزافزون علم پزشکی،این امکان فراهم آمده که در کنار زایمان طبیعی از روش سزارین  (که یک نوع جراحی است) استفاده شود. سزارین تاکنون جان مادران و نوزادان زیادی را نجات داده و چاره بسیاری از اتفاقات ناگوار در زایمان‌های سخت بوده است اما آنچه مسلم است این نکته است که عمل سزارین، یک راه حل جایگزین و درمانی بوده و  به گفته پزشکان هیچ‌گاه نباید بدون علت درمانی جایگزین زایمان طبیعی شود.در سال‌‌های اخير، گرايش زنان ايرانی به وضع حمل از طريق سزارين به اندازه‌ای عموميت يافته که اين پديده از سطح يک رفتار شخصی فراتر رفته و توجه پژوهشگران حوزه‌ علوم اجتماعی را به خود جلب کرده است. 
انجام سزارین مانند هر عمل جراحی دیگر با عوارض جسمانی و هزینه‌های اقتصادی همراه است. به همین دلیل، سازمان بهداشت جهانی در سال 1985 اعلام کرد که هیچ توجیهی برای هیچ منطقه‌ای وجود ندارد که شیوع سزارین آن بالاتر از 15 درصد باشد. این درحالی است که در ایران در چند 10 سال اخیر، 65-50 درصد زایمان‌ها به روش سزارین و عمده آن در شهرها و بیمارستان‌های خصوصی انجام شده است. درواقع از هر دو زایمان یک مورد به روش سزارین انجام شده است. البته از منظر فردی می‌توان گفت انتخاب سزارین بخش طبیعی و اختیارداری و فاعلیت یک زن است، اما از نگاه جامعه‌شناسانه همین انتخاب‌های فردی و شخصی زمانی که شتاب و عمومیت یابند، می‌توانند منشأ تغییرات اجتماعی یا نشانه از آن باشند.
در حالی که در کشورهای اروپایی زایمان با روش سزارین 10 تا 30 درصد زایمان ها را شامل می شود در کشور ما افزایش و رشد قابل ملاحظه ای نسبت به زایمان طبیعی داشته در واقع 40 تا 60 درصد زایمان های ما امروزه با روش سزارین صورت می گیرد که از آمار استاندارد جهانی خیلی بیشتر است.این در حالیست که امروزه ثابت شده زایمان طبیعی در صورت عدم بروز خطر جدی، بر سزارین ارجحیت دارد و عوارض کمتری را پس از زایمان بر مادر تحمیل می کند.با این وجود همچنان این آمار رو به افزایش است و عوامل مختلف فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و روحی مادران امروز در آن دخیل است.
آمار چه می گوید؟
 آمار می گوید در ایران در سال ۷۹ حدود ۳۵ درصد از كل زایمان ها به روش سزارین بود. در سال های بعد این رقم سیر صعودی پیدا كرد و در سال ۸۲ آمار سزارین در بیمارستان های دولتی دانشگاهی ۲۹ درصد ، در بیمارستان های دولتی غیر دانشگاهی ۴۴ درصد و بیمارستان های خصوصی ۸۸ درصد شد. مسولان اعلام می کنند ۶۰ درصد زایمان های زنان ایرانی سزارین است. این در حالی است که  در حالی كه به طور طبیعی فقط باید ۱۰ تا ۱۵ درصد زایمان ها به صورت سزارین انجام شود، اما  عمل های سزارین در برخی بیمارستان های خصوصی به ۱۰۰ درصد  می رسد.فاصله ما از این لحاظ هم با كشورهای دیگر عجیب و باور نكردنی است:«۸۵ درصد زایمان ها در ایرلند به طور طبیعی انجام می شود. در سوئد ۴۰ درصد زایمان ها طبیعی است و در منزل به وسیله ماما صورت می گیرد و در امارات متحده ۸۹ درصد زایمان ها به شكل طبیعی انجام می شود.» 
چرا سزارین؟ 
یکی از دلایل عمده و شاید اصلی‌ترین عامل گرایش زنان ایرانی به زایمان به صورت غیر طبیعی یا به اصطلاح سزارین ترس از زایمان طبیعی و درد ناشی از این نوع زایمان است. یکی از بحث هایی که در زایمان داریم به نام درد زایمان است که به عنوان شدیدترین درد تلقی می شود و بسیاری از زنان ایرانی به خاطر ترس از درد زایمان متقاضی سزارین هستند.  بسیاری از افراد به دلیل ترس از درد خودشان را در معرض سزارین قرار می دهند که هم بیهوشی دارد و هم عوارض جراحی دارد.
زیبایی بدن
در دوران کنونی که بدن در هویت افراد اهمیت زیادی پیدا کرده، تصور به‌هم‌ریختگی فرم بدن(اعم از آن‌که این تصور مبنای واقعی یا غیرواقعی داشته باشد) یک نقطه ضعف بزرگ زایمان طبیعی محسوب می شود و زنان ایرانی باور دارند که در عمل سزارین آسیب کمتری به شکل و ظاهر بدنشان می رسد. به همين علت عمل سزارين طرفداران بسياري در ميان زنان جوان دارد. عليرغم اينکه گفته مي شود درد پس از سزارين بيشتر از زايمان طبيعي است اما زنان به دليل اينکه فکر مي کنند فرم و شکل بدنشان پس از عمل سزارين بهتر خواهد بود، حاضر به تحمل اين درد هستند. اين در حالي است که فرزندان سلبریتی‌های خارجی و بخصوص در هاليوود، همه با روش‌های طبیعی متولد می‌شوند مگر این که مشکل خاصی برای مادر یا فرزند وجود داشته باشد و در کشورهای توسعه‌یافته سزارین تنها زمانی استفاده می‌‌شود که جان مادر و نوزاد در خطر باشد. 
توصیه پزشکان
 طرفداری از سزارین این روزها هم از جانب بیماران صورت می گیرد و هم پزشکان که دو جنبه اصلی در یک زایمان را شامل می شود. شاید اولین علت تمایل بیماران به سزارین ترس از زایمان طبیعی و درد ناشی از آن باشد و عامل مهمی که موجبات این ترس را فراهم می کند کمبود امکانات در زایمان طبیعی، تسهیلات کمتر بیمه و روش نادرست زایمان طبیعی در شرایط فعلی باشد.در حقیقت زایمان مادر، در محیطی آرام و امن که شخص، کادر مامایی آن را غمخوار خود بداند و به طور کلی از زایمان طبیعی خود خاطره خوبی در ذهنش بماند می تواند اهرمی برای تبلیغ این زایمان باشد.مادر باید مطمئن باشد که در هر ساعتی که وقت زایمانش فرا برسد شرایط کادر مامایی یکسان است و او می تواند در فضایی مناسب زایمان کند.مسئله مهم دیگر طرفداری پزشکان از سزارین است و معمولا علل مختلفی را شامل می شود. یکی از این عوامل قابل پیش بینی بودن سزارین و مشخص بودن برنامه پزشک است که در نتیجه دغدغه کمتری را به او تحمیل می کند و چون تمام کادر مامایی با مسؤولیت وی و تحت اختیار پزشک اداره می شود مطمئن تر است و پزشک ترجیح می دهد با خاطری آسوه تر عمل خود را انجام دهد.
زنان چه می گویند؟
حاضر نیستیم زنده زنده شكنجه شویم؛ این تصوری است كه در میان نسل جدیدی از زنان رایج شده است كه زایمان به شیوه طبیعی را انتخاب نمی‌كنند.
اسمش که می آید، تنش می لرزد، انگاری جانوری درنده است یا یک بیماری صعب العلاج. نه می خواهد چیزی درباره آن بشنود، نه چیزی بیشتر از آنچه می داند، بداند. فقط منتظر است 9 ماهش تمام شود و برود زیر تیغ جراحی و خلاص.
«شهلا» پنج ماهه باردار است، گوشش به هیچ کدام از خبرهایی که می گویند متوسط آمار سزارین در ایران 45 درصد و در دنیا 15 تا 20 درصد یا زمانی که اعلام می کنند، ایران حالا رتبه اول سزارین دنیا را به نام خود کرده، بدهکار نیست.او چهار ماه دیگر می رود تا شش لایه از شکمش را پاره کنند و بچه اش را بیرون بکشند، همین که درد زایمان را تحمل نمی کند، برایش کافی است. درست شبیه به میلیون ها مادر باردار دیگری که هر ریسکی را به جان می خرند تا مبادا برای چند ساعت درد زایمان طبیعی را تجربه کنند.«شهلا» از درد زایمان می ترسد:«قبل از آن که باردار شوم همیشه در فکرم بود که اگر روزی بخواهم فرزندی داشته باشم، حتما او را به روش سزارین به دنیا می آورم. حتی از شنیدن اسم زایمان طبیعی هم می ترسن.»
حالا پنج سالی از ازدواجش می گذرد، از همان موقع که وارد مطب پزشک متخصص زنان و زایمان شد، دست پیش را گرفته و قبل از پیشنهاد پزشک، خودش خواسته تا سزارین شود:«اصلا نمی توانم تصور کنم چطور زنی می تواند آن همه درد را تحمل کند، این راحت تر است که با یک دارو بیهوش شود و وقتی چشمش را باز کرد، فرزندش را بغل کند!» برای او سزارین همین یک ساعت اتاق جراحی است و نه بیشتر.
مسولان چه کرده اند؟
به دنبال افزایش تعداد زایمان به شیوه سزارین، مسؤولان در سال ۸۲ دستورالعملی برای محدودیت عمل سزارین صادر كردند كه براساس آن عمل سزارین به شرایط اضطراری و خاص محدود می شود. وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكی اعلام كرد: این دستورالعمل با توجه به تمایل زیاد زنان باردار ایرانی برای عمل سزارین و به منظور كاهش عوارض ناشی از این عمل برای نوزادان، صادر شده است. بر اساس این مصوبه و بخشنامه آن مقرر شد در صورتی كه بیش از ۲۵ درصد كل زایمان های انجام شده در یك بیمارستان، به روش سزارین باشد، پرداخت حق بیمه آن قطع خواهد شد.
مدیر گروه جامعه‌شناسی پزشکی انجمن جامعه‌شناسی به دلایل گرایش زنان به سزارین اشاره کرد و افزود: در دوره‌ای به دلایل مختلف مانند امکان آسیب‌های فیزیکی زایمان طبیعی و سایر پیامدهایی که ممکن است داشته باشد، درد زایمان و مُدی که رایج شده بود، بسیاری از زنان تمایل داشتند به جای انجام زایمان طبیعی، سزارین شوند. البته برای برخی هیچ دلیل دیگری غیر از تقلید رفتار افراد همگن‌ در گروه‌ اجتماعی‌شان وجود نداشت.
دکتر سیدعلی شفیعی درباره رویکرد مسؤولان سلامت نسبت به سزارین تصریح کرد: نظام سلامت با توجه به عوارضی که زایمان سزارین دارد (که مهم‌ترین آن برای نظام سلامت هزینه‌هایی است که ایجاد می‌کند) شروع به تشویق زنان برای انجام زایمان طبیعی کرد. به نظر می‌رسد مسیری که نظام سلامت در پیش گرفت، افراطی بود؛ در برهه‌ای هرکسی که می‌خواست سزارین شود، این امکان را در اختیارش قرار دادیم اما امروزه این موضوع سخت و دشوار شده و حتی برای زنانی که به دلایل پزشکی نیازمند سزارین هستند، امکان انجام این عمل جراحی به یک استرس تبدیل شده است.
نام:
ایمیل:
* نظر:
پر بیینده ترین عناوین