شنبه ۲۴ آذر ۱۳۹۷ - ۱۸:۴۳ Saturday, 15 December 2018 |
تاریخ انتشار: ۰۹:۱۲ - ۱۹ آذر ۱۳۹۶
کد خبر: ۹۶۴
در گفت‌وگو با تندرست نیوز مطرح شد:
تندرست نیوز؛امروزه شعار سلامت خون از رگ دهنده تا گیرنده در سازمان انتقال خون ایران به عنوان خط مشی انتخاب شده است.
اجرای خودمراقبتی از اهداکنندگان در راستای سلامت خون


به گزارش خبرنگار تندرست نیوز، سال‌ها پیش از این، انتقال خون با مشقت‌های فراوانی اتفاق می‌افتاد. از استفاده خون به عنوان مایع حیات بخش تا انتقال خون حیوانات به انسان. با پیشرفت علم و آشنایی بیشتر پزشکان با آناتومی بدن انسان، انتقال خون وارد مسیر جدیدتری شد و با اتصال رگ‌های فرد دهنده و گیرنده، خون‌گیری اتفاق افتاد. هرچند این روش خالی از ایراد نبود، اما به هرحال در این میان رگی دهنده و رگی گیرنده فرآیند انتقال خون را شکل می‌داد و امروز شعار سلامت خون از رگ دهنده تا گیرنده در سازمان انتقال خون ایران به عنوان خط مشی انتخاب شده است. هر انتقال خون، اهداکننده‌ای دارد که عباس صداقت در دفتر برنامه ریزی، جذب و نگهداری اهداکنندگان سازمان انتقال خون، مسئول ‌برنامه ریزی برای امور مختلف مربوط به آن‌هاست. آن‌چه می‌خوانید گفت‌وگوی مدیرکل دفتر برنامه‌ریزی، جذب و نگهداری اهداکنندگان سازمان انتقال خون ایران با تندرست نیوز است.

برای تامین سلامت خون اهدایی چه اقداماتی در مراکز زیر نظر شما انجام می‌‌‌شود؟

اهداکنندگان خون نباید از نظر رفتارهای پرخطر در معرض آسیب بیماری‌های قابل انتقال از طریق خون باشند، همچنین این افراد باید واجد شرایط اهدای خون سالم باشند. پزشکان ما در مراکز اهدا که در بخش مصاحبه حضور دارند، از نظر مشاوره و ورود به حریم خصوصی اهداکنندگان مهارت‌های لازم را کسب کرده‌اند و تمامی این مباحث را در بخش مصاحبه بررسی می‌کنند؛ ضمن این‌که در فاصله اتاق معاینه تا مرحله خون‌گیری بخشی تحت عنوان خودحذفی محرمانه وجود دارد و فرد در این مرحله باید ترغیب شود که (حتی پس از خروج از فرآیند مصاحبه‌) اگر به هر دلیلی تصور می‌کند خونش شرایط لازم برای اهدا را ندارد، از ادامه مسیر انصراف دهد؛ زیرا خون پس از اهدا وارد فرآیند فرآورده‌گیری، آزمایش و مرحله پخش در بانک خون بیمارستان‌ها می‌شود و خروج خون ناسالم پیش از این فرآیندها ارجحیت دارد.

آیا برای اهداکنندگان مستمرتان برنامه‌ای درجهت ارتقای سلامت اهدا دارید؟

یکی از برنامه‌هایی که دفتر برنامه‌ریزی با مرکز مدیریت بیماری‌ها در ارتباط با آن در حال مذاکره است و مقرر است فاز اول آن در ماه آینده آغاز شود، واکسینه کردن اهداکنندگان مستمر در مقابل هپاتیت B است. در حال حاضر حدود 100 هزار اهداکننده بار اولی در چند استان کشور تعیین شده‌اند تا فاز اول کار روی آنان انجام شود. اگر بتوانیم در یک بازه دو الی سه ساله تمامی اهداکنندگان مستمر را علیه هپاتیت B واکسینه کنیم، می‌توانیم کاملا مطمئن باشیم ضریب مشکل تا حد زیادی پایین می‌آید. HCV در حال حاضر به طور کامل قابل درمان است و داروی آن نیز ایرانی و تحت پوشش بیمه است. زمانی درمان هپاتیت C از 40 تا 80 میلیون تومان هزینه داشت، اما اکنون بسیار ارزان و قابل دسترس است. درواقع سازمان انتقال خون سعی دارد در کنار مرکز مدیریت بیماری‌ها به تعهد جهانی دنیای عاری از هپاتیت و حذف هپاتیت عمل کند.

آیا با محدود کردن اهدای بار اول، با کسری ذخایر خونی مواجه نمی‌شوید؟

خیر. این کار تنها سبب یک خلاء سه ماهه می‌شود و اهداکنندگان پس از سه ماه باز می‌گردند؛ بنابراین باعث ریزش اهداکنندگان نمی‌شود.

در بحث ذخایر خونی در استان‌ها ارزیابی خطر انجام می‌دهیم. نحوه کار به این صورت است که در هر استان پنج سناریو پیش‌بینی می‌شود تا مشخص شود پس از سه ماه چند درصد از اهداکنندگان خون باز می‌گردند. بر اساس بررسی‌ها متوسط این آمار بازگشت 50 درصدی اهداکنندگان است.

در واقع ما سه مولفه داریم؛ مولفه اول تولید یا همان خون‌گیری است، مولفه دوم میزان مصرف خون در هر استان و مولفه سوم ارسال است. برخی استان‌ها مثل استان فارس مصرف خون بالایی دارند؛ زیرا پیوند کبد و سایر مسائل مرتبط در آن استان بیشتر است. همچنین استان سیستان و بلوچستان مصرف بیشتری دارد و این موضوع در ارتباط با تهران نیز به دلایلی نظیر انجام جراحی‌های سایر استان‌ها صادق است. ما مسائل مرتبط با هر استان را در فرآیند ارزیابی خطر وارد می‌کنیم و در سال گذشته میزان پاسخ به درخواست صددرصدی بود.

آیا برای مراقبت از سلامت خون این افراد در طول این سه ماه تمهیداتی اندیشیده شده است؟

در رابطه با مراقبت از سلامت خون افراد باید بگویم که بحث خودمراقبتی نه تنها در این سه ماه، بلکه به طور کلی در خصوص اهداکنندگان مستمر خون اجرا می‌شود. اهداکنندگان مستمر آموزش داده می‌شوند که از چه رفتارهایی پرهیز کرده و چه مسائلی را رعایت کنند. در سایر کشورهای دنیا رسانه‌ها به این آموزش کمک شایان توجهی کرده‌اند. به عنوان مثال رونالدو که یک فوتبالیست است، اعلام کرد روی بدن خود خالکوبی نمی‌کند تا بتواند خون اهدا کند. این‌گونه تبلیغات در کشور ما کمتر انجام می‌شود و از این لحاظ نیاز به نوعی موج رسانه‌ای خصوصا در رسانه‌های مجازی داریم.

البته ما با ارسال پیامک‌های تجمیعی مردم را دعوت به اهدای خون می‌کنیم، اما این کار آن‌گونه که باید و شاید منشا اثر نیست؛ خصوصا که بُعد مسافت نیز سبب عدم پذیرش دعوت از سوی مردم می‌شود. اگر سایر رسانه‌ها نیز بتوانند به صورت محلی مردم را به اهدای خون ترغیب کنند، پیشرفت بهتری در این زمینه خواهیم داشت.

اگر در فرآیند نمونه‌گیری مشخص شود فرآورده‌ای دچار آلودگی‌هایی نظیر ویروس HIV است، با توجه به هماهنگی بارکدها و اسامی در سیستم‌های شما آیا جهت اطلاع‌رسانی، آموزش و درمان با فرد آلوده به ویروس تماس گرفته می‌شود؟

این نکته بسیار مهمی است. سازمان انتقال خون به لحاظ اخلاق پزشکی نیز در قبال افراد آلوده متعهد است. ما در هر مرکز اهدا یک درمانگاه پیگیری داریم که در صورت مشاهده HBS، HCV یا HIV در خون، افراد آلوده را فراخوان می‌کنیم و طی یک مشاوره آنان را برای پیگیری‌های تشخیصی به مراکز تحت پوشش دانشگاه‌های علوم پزشکی ارجاع می‌دهیم.

پایان پیام/
عناوین مرتبط
نام:
ایمیل:
* نظر: